Các công trình văn hóa nghệ thuật: Điểm nhấn cho không gian đô thị thành phố Bạc Liêu

 Nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ đời sống văn hóa tinh thần của các tầng lớp nhân dân, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ, giáo dục truyền thống lịch sử - văn hóa cho thế hệ hôm nay và mai sau; đồng thời góp phần xây dựng thành phố Bạc Liêu xanh – sạch – đẹp, văn minh, tạo điểm nhấn trong không gian đô thị và phục vụ Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ nhất – Bạc Liêu 2014, Tỉnh Bạc Liêu đã đầu tư xây dựng nhiều công trình kiến trúc, trong đó có quần thể các công trình văn hóa nghệ thuật trên Quảng trường Hùng Vương.

 

Không gian Quảng trường Hùng Vương về đêm
 
Quảng trường Hùng Vương có tổng diện tích 85.100 m², được thiết kế theo tiêu chí kiến trúc mỹ thuật, hiện đại; vừa là nơi tổ chức các sự kiện lớn vừa là địa điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Trên Quảng trường gồm các công trình: biểu tượng văn hóa của tỉnh Bạc Liêu (cây đờn kìm cách điệu), sân phun nước nghệ thuật, biểu tượng ba dân tộc, hệ thống cây xanh, biểu tượng kết nghĩa Bạc Liêu – Ninh Bình.
 
Trong đó, biểu tượng văn hóa của tỉnh Bạc Liêu được xây dựng trên khu đất có tổng diện tích khoảng 5.000 m2; bao gồm: Hồ nước hình ngôi sao 5 cánh rộng 460 m2, bên trong hồ là biểu tượng 5 cánh sen đỡ cây đờn kìm cao 18,606 m, nền và thành trong hồ nước lát gạch, thành ngoài hồ nước ốp đá granite; hệ thống chiếu sáng nghệ thuật vào biểu tượng và hệ thống phun nước nghệ thuật ở hồ sen. Hình ảnh cây đờn kìm đặt trên đóa sen (được cách điệu) thể hiện nét văn hóa đặc sắc của Bạc Liêu nằm trong dòng chảy ngàn năm văn hiến của dân tộc. Hoa Sen nở rộ thể hiện sự trường tồn và phát triển của Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ nói chung, của văn hóa mang đậm bản sắc miền đất Bạc Liêu nói riêng.
Sân phun nước nghệ thuật được thiết kế để tạo nên điểm nhấn, tạo vẻ đẹp cho Quảng trường trong các dịp tổ chức các ngày lễ lớn của tỉnh, diễu hành, mit-tinh, tổ chức các sự kiện giao lưu văn hóa và là nơi diễn ra các hoạt động cộng đồng. Sàn phun gồm 03 đoạn với 68 vòi phun cao từ 1,5 đến 3m. Dòng chảy không ngừng dâng cao của nước thể hiện sự phồn thịnh và phát triển không ngừng cho miền đất này và cho du khách đến với Bạc Liêu. Các vòi phun với những tia nước có độ cao thấp khác nhau theo 09 chương trình phun nước tạo nên yếu tố “động” cho Quảng trường; tạo nên những “vũ điệu nước” sống động thể hiện nhịp sống năng động và hiện đại của một thành phố trẻ miền biển.
Biểu tượng ba dân tộc
 
Biểu tượng ba dân tộc gồm 03 khối tượng được tạo hình với nghệ thuật cách điệu, vươn lên 9m, tượng trưng cho sự đoàn kết, gắn bó, chung sức chung lòng dựng xây và phát triển quê hương Bạc Liêu của cộng đồng ba dân tộc Kinh, Khmer, Hoa. Trên biểu tượng có khắc các nhóm số thể hiện các mốc lịch sử và sự kiện quan trọng về kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Bạc Liêu.
 
Công trình hệ thống cây xanh khu vực Quảng trường là điểm nhấn cho khu trung tâm hành chính tỉnh. góp phần đưa thành phố Bạc Liêu trở thành đô thị loại II vào năm 2014, thành phố Bạc Liêu “xanh - sạch - đẹp và văn minh”. Dọc 2 biên Quảng trường trồng 02 hàng cây cổ thụ, tán lá rộng, gồm: Hàng cây phía ngoài: Trồng xen kẽ cây Đa lộc vừng, biểu thị cho sự trù phú của Bạc Liêu; số lượng 54 cây biểu thịcho 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam. Ngoài ra, còn trồng 39 cây Phượng Vĩ biểu trưng cho39 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (lấy dấu mốc 1975 - 2014 là năm khánh thành Quảng trường).Xung quanh công trình Biểu tượng tỉnh Bạc Liêu trồng các loại hoa tượng trưng cho 4 mùa (Huỳnh Anh vàng; Bông trang đỏ; Mai Vạn Phúc trắng; Hoa chiều tím).
 
Biểu tượng kết nghĩa Bạc Liêu – Ninh Bình là công trình thể hiện truyền thống gắn bó keo sơn giữa 02 Đảng bộ và nhân dân 02 tỉnh Bạc Liêu - Ninh Bình; đồng thời, nhằm củng cố, thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa Đảng bộ, chính quyền và nhân dân 02 tỉnh trong giai đoạn trước mắt và lâu dài. Công trình gồm 2 hạng mục chính, một là: Phần hồ nước Biểu tượng với diện tích 176 m2, trên hồ là 03 vòm cong liên kết với nhau, 03 vòm cong tượng trưng cho sự trùng trùng, điệp điệp, hùng vĩ của thiên nhiên Ninh Bình hòa quyện với những ruộng muối đặc trưng của Bạc Liêu, thể hiện sự đoàn kết, gắn bó keo sơn qua bao tháng năm không hề phai nhạt. Hai là, 03 khối đá được lấy từ đá trân châu của tỉnh Ninh Bình thể hiện núi sông Ninh Bình và ruộng lúa Bạc Liêu. Chất liệu đá gợi lên ý niệm và liên tưởng về sự vĩnh cửu. Sự kết hợp 03 khối đá gợi nên câu thơ: “Một cây làm chẳng nên non - Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, thể hiện sự đoàn kết, gắn bó giữa hai tỉnh kết nghĩa ở hai đồng bằng của hai đầu đất nước... Mặt sau của khối đá cao nhất khắc thông điệp về sự kiện kết nghĩa Bạc Liêu - Ninh Bình.
 
Ngoài ra, xung quanh Quảng trường Hùng Vương còn xây dựng các công trình văn hóa nghệ thuật khác gồm: Trung tâm Triển lãm Văn hóa – Nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu, Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, Tượng đài sự kiện Mậu Thân 1968. Mỗi công trình đều có thiết kế riêng, mang tính nghệ thuật cao với ý nghĩa nhân văn, văn hóa sâu sắc. Cụ thể, Trung tâm Triển lãm Văn hóa – Nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu vườn ươm các tài năng nghệ thuật của tỉnh nhà; nơi giới thiệu, trưng bày, triển lãm các thành tựu văn hóa, văn học - nghệ thuật của tỉnh trong tiến trình phát triển; nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, sáng tác, thể nghiệm cái mới và đặc biệt hơn nữa là nơi diễn ra các hoạt động giao lưu văn hóa, hội nghị mang tầm khu vực, quốc gia và quốc tế, với kiến trúc hình 3 chiếc nón lá đan xen nhau thể hiện tình yêu thương gắn bó nâng niu che chở cho nhau như người cha, người mẹ và người con trong một gia đình - ba dân tộc trên mảnh đất Bạc Liêu – ba miền Bắc, Trung, Nam trên đất nước Việt Nam; gợi sự liên tưởng đến thế “kiềng ba chân” thể hiện sự đoàn kết “3 cây chụm lại nên hòn núi cao”, sự vững chắc và là sức mạnh nội sinh của dân tộc ẩn bên trong của sự mảnh mai nhưng bền bỉ.
 
Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ có bố cục tổng thể là một ngôi sao màu đen “đậu” trên nền cỏ xanh, thể hiện những người con ưu tú của quê hương đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc và đã trở về trong vòng tay của Đất Mẹ. Trong đó, năm cánh sao như lá cờ Tổ quốc tượng trưng cho đội ngũ những người con của mọi miền đất nước về đây chiến đấu và đã hi sinh; thác nước chảy tụ về một điểm, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn, lá rụng về cội”. Khối tháp là hình tượng cây tre vót nhọn - vũ khí thô sơ đã cùng với người Việt Nam bảo vệ giang sơn, đánh đuổi quân thù; Khối tháp cao thể hiện sự tôn nghiêm, tôn kính với những chiến sĩ bất khuất; cũng thể hiện khí phách hiên ngang của các anh hùng, liệt sĩ: các anh đã an nghỉ trong lòng Đất Mẹ nhưng khí phách vẫn hiên ngang….
 
Tượng đài sự kiện Mậu Thân 1968 là sự chắt lọc ý tưởng về những sự kiện tiêu biểu diễn ra trên vùng đất Bạc Liêu trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy năm Mậu Thân 1968. Phần cao nhất của Tượng đài là lá cờ Tổ Quốc được thể hiện cách điệu, bay bổng, thể hiện khát vọng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và thể hiện ý tưởng Tổ Quốc ghi công các anh hùng liệt sĩ. Tiếp theo là nhóm các chiến sĩ: có người đã hi sinh, có người bị thương; những người còn lại với tinh thần “người trước ngã xuống, người sau tiếp bước tiến lên”… với những động tác, cử chỉ của các chiến sĩ được nghiên cứu một các kỹ lưỡng từ thực tế trong chiến đấu, tạo nên nét chân thực, sinh động. Bệ tượng được tạo hình như một cuốn sách lịch sử đang mở, trên đó có bài văn bia ghi lại nội dung sự kiện Mậu Thân 1968 và danh sách các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trong 03 đợt của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968….
Có thể nói, quần thể các công trình văn hóa nghệ thuật và Quảng trường Hùng Vương thật sự là điểm nhấn trong tổng thể không gian đô thị của thành phố Bạc Liêu – một đô thị loại II, là nơi sinh hoạt cộng đồng độc đáo, ý nghĩa. Để các công trình này sử dụng được lâu dài, phát huy tối đa ý nghĩa của nó, phục vụ nhu cầu hưởng thụ đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân mà trước mắt là phục vụ Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ nhất – Bạc Liêu 2014, rất cần có sự chung tay chăm sóc, giữ gìn, bảo vệ của tất cả các tầng lớp nhân dân.
 
(Nguồn : www.baclieu.gov.vn, www.festivaldoncataituquocgia.baclieu.gov.vn)